Hôm đó, tôi đi làm về rất muộn. Công trình gấp rút, cả tuần tôi gần như ăn ngủ ở ngoài. Khi về đến nhà thì trời đã nhá nhem tối, bụng đói cồn cào, đầu óc quay cuồng vì mệt. Tôi chỉ nghĩ đơn giản là về nhà, ăn bát cơm nóng, tắm rửa rồi ngủ một giấc thật sâu.
Nhưng mọi thứ… không đơn giản như vậy.
Vợ tôi – Lan – mới sinh con được hơn một tháng. Đó là đứa con đầu lòng của chúng tôi, một bé trai kháu khỉnh. Trước khi sinh, Lan vốn là người nhanh nhẹn, hoạt bát. Nhưng sau sinh, cô ấy thay đổi rất nhiều. Ít nói hơn, gầy đi trông thấy, lúc nào cũng quanh quẩn trong phòng với con.
Mẹ tôi từ quê lên chăm Lan ở cữ. Bà vốn là người kỹ tính, lại rất tin vào những phương pháp chăm sản phụ “truyền thống”. Tôi không phản đối, vì nghĩ mẹ có kinh nghiệm, lại thương con dâu nên mới vất vả như vậy.
Thú thật, tôi chưa từng để tâm nhiều đến chuyện “ở cữ” của vợ. Trong đầu tôi lúc đó chỉ có công việc, tiền bạc, và áp lực phải lo cho gia đình. Tôi nghĩ, phụ nữ sinh con thì ai cũng trải qua, mẹ tôi ngày xưa cũng thế, có gì đâu mà phải làm quá lên.
Đó là sai lầm đầu tiên của tôi.
Tối hôm đó, khi tôi về nhà, phòng khách tối om. Chỉ có ánh đèn vàng hắt ra từ bếp. Tôi nghe thấy tiếng lạch cạch nồi niêu và tiếng con khóc khe khẽ trong phòng.
Tôi bước vào bếp.
Trên bàn là một mâm cơm đơn giản: một bát cơm, một bát canh gì đó nhạt màu, và một đĩa thịt kho đã nguội. Không có mùi thơm hấp dẫn như những bữa cơm trước kia Lan nấu.
Tôi nhíu mày.
“Mẹ đâu rồi?”
Lan từ trong phòng bế con ra, giọng nhỏ nhẹ:
“Mẹ về quê có việc rồi. Em tự lo được.”
Tôi “ừ” một tiếng, chẳng hỏi thêm.
Thú thật lúc đó tôi chỉ quan tâm đến cái bụng đang đói meo của mình.
Tôi ngồi xuống, cầm bát cơm lên. Hạt cơm dẻo nhưng hơi nhão, có mùi gì đó lạ lạ, không giống cơm bình thường. Tôi nghĩ chắc do để lâu hoặc nấu bằng gạo cũ.
Không nghĩ nhiều, tôi gắp một miếng cơm to, cho vào miệng.
Và ngay khoảnh khắc đó…
Tôi khựng lại.
Một mùi vị chua chua, hăng hăng, lẫn với cái vị tanh khó chịu lan khắp khoang miệng. Không phải mùi thiu, nhưng cũng không phải mùi cơm bình thường. Nó giống như thứ gì đó đã lên men, để lâu ngày.
Cổ họng tôi như bị chặn lại.
Tôi cố nuốt… nhưng không thể.
Chỉ một giây sau, tôi vội quay đầu sang bên, nôn thốc nôn tháo.
Bát cơm rơi xuống bàn, vương vãi khắp nơi.
Lan giật mình, ôm con đứng chết lặng.
Tôi vừa nôn vừa thở dốc, nước mắt nước mũi chảy ra vì phản xạ. Khi cơn buồn nôn qua đi, tôi quay lại, giọng đầy bực bội:
“Cơm gì thế này? Em nấu kiểu gì mà như đồ hỏng vậy?”
Lan không nói gì.
Chỉ đứng đó, nhìn tôi.
Ánh mắt của cô ấy… khiến tôi khó chịu.
Không phải giận dữ. Không phải tủi thân.
Mà là… một thứ gì đó rất lạ. Như thể cô ấy đã biết trước chuyện này sẽ xảy ra.
Tôi gắt lên:
“Anh hỏi em đấy! Cơm này ăn kiểu gì?”
Lan im lặng vài giây, rồi nhẹ nhàng đặt con xuống võng. Sau đó, cô ấy bước tới, nhặt bát cơm lên.
“Đây là cơm ở cữ.”
Tôi cau mày:
“Ở cữ thì sao? Thì cũng phải ăn được chứ!”
Lan nhìn tôi, giọng vẫn đều đều:
“Em vẫn ăn như thế này mỗi ngày.”
Tôi bật cười, một tiếng cười không tin nổi.
“Đùa à? Ai mà ăn nổi thứ này?”
Lan không cười.
Cô ấy chỉ nhìn thẳng vào tôi, chậm rãi nói:
“Em.”
Một chữ thôi.
Nhưng như một cái tát thẳng vào mặt tôi.
Tôi sững lại.
“Ý em là… em ăn cái này suốt thời gian qua?”
Lan gật đầu.
“Ừ.”
“Ngày nào cũng vậy?”
“Ừ.”
Tôi nhìn lại bát cơm trên tay cô ấy. Những hạt cơm nhão nhoét, hơi ám màu, có mùi lên men khó chịu. Tôi không thể tưởng tượng nổi làm sao một người bình thường có thể nuốt nổi thứ đó, chứ đừng nói là ăn hàng ngày.
“Vì sao?” – tôi hỏi, giọng trầm xuống.
Lan không trả lời ngay.
Cô ấy đặt bát cơm xuống bàn, rồi quay người lấy từ góc bếp ra một cái nồi đất nhỏ.
Mở nắp ra.
Một mùi còn nặng hơn bốc lên.
Tôi nhăn mặt.
“Đây là nước gạo lên men. Mẹ nói phụ nữ sau sinh phải ăn như vậy thì mới nhanh hồi phục, không bị hậu sản.”
Tôi chết lặng.
“Em… em ăn cái này thật à?”
Lan gật đầu.
“Không chỉ ăn. Mà còn phải ăn nóng. Không được nêm nếm gì. Không được ăn đồ khác.”
Tôi nhìn cô ấy, không biết nên nói gì.
“Anh nghĩ em được ăn như anh à?”
Câu hỏi đó… khiến tôi nghẹn lại.
Tôi chợt nhớ lại những bữa cơm trước đây. Khi mẹ còn ở đây, lúc nào bà cũng dọn riêng một mâm cho tôi: cơm trắng, canh ngon, thịt cá đầy đủ.
Còn Lan… luôn nói “em ăn sau”.
Tôi chưa bao giờ hỏi “em ăn gì”.
Tôi chưa bao giờ để ý.
Tôi… chưa từng quan tâm.
Lan tiếp tục, giọng vẫn đều đều như kể một câu chuyện không liên quan đến mình:
“Em từng nói với anh rồi. Nhưng anh bảo mẹ có kinh nghiệm, cứ nghe mẹ.”
Tôi im lặng.
Đúng. Cô ấy có nói.
Nhưng tôi đã gạt đi.
Vì tôi nghĩ đó là chuyện nhỏ.
Một chuyện… không đáng để bận tâm.
Lan cúi xuống, nhặt những hạt cơm rơi trên bàn, cho lại vào bát.
“Anh không tin. Em cũng không dám cãi.”
Cô ấy nói nhẹ như không.
Nhưng từng chữ… như cứa vào lòng tôi.
Tôi nhìn đôi tay của Lan. Gầy, khô, nổi gân xanh. Không còn là đôi tay mềm mại như trước.
Tôi nhìn khuôn mặt cô ấy. Hốc hác, xanh xao.
Tôi nhìn đứa con đang nằm trong võng. Nhỏ xíu, yếu ớt.
Và lần đầu tiên…
Tôi thấy mình tệ hại đến mức nào.
“Em… sao em không nói lại?” – tôi hỏi, giọng lạc đi.
Lan cười nhạt.
“Em nói rồi. Nhưng anh không nghe.”
Tôi không biết phải nói gì nữa.
Mọi lời biện minh lúc này… đều vô nghĩa.
Căn bếp im lặng đến đáng sợ.
Chỉ còn tiếng quạt quay lạch cạch và tiếng con thở khe khẽ.
Tôi ngồi xuống ghế, hai tay ôm đầu.
Trong đầu tôi… là hàng loạt ký ức hiện lên.
Những lần Lan gọi tôi ăn cơm, tôi nói “anh ăn ngoài rồi”.
Những lần cô ấy nói mệt, tôi bảo “ai sinh con mà chẳng thế”.
Những lần cô ấy im lặng, tôi nghĩ “chắc lại dỗi vớ vẩn”.
Tôi chưa từng đặt mình vào vị trí của cô ấy.
Chưa từng thử hiểu.
Chưa từng… thực sự làm một người chồng.
Tôi ngẩng lên, nhìn Lan.
Cô ấy đang bón cơm cho con, từng muỗng nhỏ, cẩn thận như sợ làm đau đứa bé.
Tôi thấy cổ họng mình nghẹn lại.
“Lan…”
Cô ấy không quay lại.
Tôi đứng dậy, bước đến gần.
“Anh xin lỗi.”
Cô ấy dừng tay một chút.
Nhưng không nói gì.
Tôi tiếp tục:
“Anh… không biết mọi chuyện lại như vậy.”
Lan khẽ cười.
“Anh không biết. Hay anh không muốn biết?”
Câu hỏi đó… khiến tôi không thể trả lời.
Tôi đứng đó, bất lực.
Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy mình… vô dụng đến thế.
Tối hôm đó, tôi không ăn thêm gì nữa.
Nhưng tôi cũng không ngủ được.
Tôi nằm bên cạnh, nghe tiếng Lan thở đều, nghe tiếng con ọ ẹ trong giấc ngủ.
Trong bóng tối, tôi nghĩ rất nhiều.
Về trách nhiệm.
Về sự vô tâm.
Về cái gọi là “đàn ông” mà tôi vẫn tự hào.
Sáng hôm sau, tôi dậy sớm.
Lần đầu tiên, tôi vào bếp nấu ăn.
Tôi không biết nấu nhiều, chỉ làm được vài món đơn giản. Nhưng tôi cố gắng nấu một bữa cơm tử tế.
Khi Lan dậy, cô ấy nhìn mâm cơm, rồi nhìn tôi.
Ánh mắt có chút ngạc nhiên.
Tôi nói:
“Từ hôm nay… em không cần ăn cái đó nữa.”
Lan im lặng.
Tôi tiếp:
“Mẹ có thể đúng. Nhưng anh… không thể để em sống như vậy nữa.”
Cô ấy nhìn tôi rất lâu.
Rồi hỏi:
“Bây giờ anh mới nhận ra à?”
Tôi gật đầu.
“Ừ. Muộn rồi.”
Lan không nói gì.
Nhưng tôi thấy mắt cô ấy đỏ lên.
Câu chuyện của tôi… không phải là một cái kết đẹp.
Không có chuyện chỉ một lời xin lỗi là mọi thứ trở lại như cũ.
Niềm tin… một khi đã vỡ, không dễ gì hàn gắn.
Nhưng ít nhất, từ ngày hôm đó, tôi bắt đầu học cách lắng nghe.
Học cách quan tâm.
Học cách làm một người chồng… đúng nghĩa.
Và mỗi khi nhìn lại bát cơm hôm đó…
Tôi vẫn thấy cổ họng mình nghẹn lại.
Không phải vì mùi vị.
Mà vì tôi biết…
Có những nỗi đau, không phải do ai gây ra.
Mà do chính sự vô tâm của mình.
