Theo thông tin từ báo Phụ Nữ Mới, cá là nguồn thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt Nam, giàu protein, vitamin D và axit béo omega-3 có lợi cho tim mạch và não bộ. Tuy nhiên, theo khuyến cáo từ các chuyên gia dinh dưỡng, không phải loại cá nào hay cách chế biến nào cũng đảm bảo an toàn, một số trường hợp còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu sử dụng thường xuyên.
Các chuyên gia cho biết việc lựa chọn và chế biến cá không đúng cách có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng, thậm chí tạo ra các hợp chất không có lợi cho cơ thể. Dưới đây là 3 nhóm cá và cách chế biến được cảnh báo cần hạn chế trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Cá nướng là món ăn phổ biến nhờ hương vị đặc trưng và dễ chế biến. Tuy nhiên, khi cá bị nướng ở nhiệt độ cao hoặc cháy xém, một số thành phần protein có thể biến đổi và tạo ra hợp chất amin thơm dị vòng (HCA), vốn được nghiên cứu là có liên quan đến nguy cơ ung thư.
Bên cạnh đó, theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới, quá trình nướng thực phẩm ở nhiệt độ cao cũng có thể hình thành acrylamide – một chất được xếp vào nhóm 2A, tức “có thể gây ung thư cho con người”. Không chỉ vậy, hợp chất này còn được ghi nhận có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh và khả năng sinh sản nếu tiếp xúc lâu dài. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế ăn cá bị nướng cháy hoặc chế biến quá lâu ở nhiệt độ cao.
- Cá đông lạnh để lâu ngày
Cá đông lạnh là phương pháp bảo quản phổ biến trong chuỗi cung ứng thủy sản. Tuy nhiên, việc rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần có thể làm giảm chất lượng sản phẩm, phá vỡ cấu trúc thịt cá và làm hao hụt dinh dưỡng. Đồng thời, môi trường bảo quản không đảm bảo có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Một số dấu hiệu thường gặp ở cá đông lạnh kém chất lượng là thịt cá bị bở, mất độ đàn hồi, màu sắc nhạt hoặc trắng bệch. Trong một số trường hợp, thực phẩm có thể bị xử lý bằng hóa chất bảo quản như formaldehyde, gây lo ngại về an toàn sức khỏe. Vì vậy, người tiêu dùng được khuyến nghị lựa chọn nguồn hàng rõ ràng và cơ sở uy tín để đảm bảo chất lượng thực phẩm.
- Cá ướp muối
Cá ướp muối là món ăn truyền thống ở nhiều quốc gia châu Á nhờ hương vị đậm đà và khả năng bảo quản lâu dài. Tuy nhiên, loại thực phẩm này cũng được cảnh báo nếu sử dụng thường xuyên có thể gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.
Hàm lượng muối cao trong cá muối có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và ảnh hưởng đến hệ tim mạch. Đáng chú ý, trong quá trình chế biến, cá muối có thể hình thành nitrit, chất này khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành nitrosamine – hợp chất được nghiên cứu có liên quan đến nguy cơ ung thư, đặc biệt là gan.
Theo phân loại của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, cá muối thuộc nhóm 1 – nhóm các tác nhân có đủ bằng chứng gây ung thư ở người. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt từ sớm, có thể làm tăng nguy cơ ung thư vòm họng khi trưởng thành.
Các chuyên gia nhấn mạnh, dù cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, người tiêu dùng vẫn cần chú ý đến cách lựa chọn và chế biến. Việc hạn chế cá nướng cháy, tránh sử dụng cá đông lạnh kém chất lượng và giảm tiêu thụ cá muối là những biện pháp đơn giản giúp giảm rủi ro sức khỏe.
Đồng thời, nên ưu tiên sử dụng cá tươi, chế biến ở mức nhiệt phù hợp và duy trì chế độ ăn cân bằng để tận dụng lợi ích dinh dưỡng của thực phẩm này, đồng thời hạn chế các nguy cơ tiềm ẩn đối với cơ thể.
