Sau khi chồng tôi mất, mẹ chồng chia 1000m2 đất trị giá 10 tỷ cho hai con gái ruột, tuyên bố: “Dâu là người dưng, con gái mới là người nhà”. Tôi giữ im lặng, không tranh cãi, nhưng đến ngày bà nhập viện, sau hơn 50 cuộc gọi nhỡ, và đây là câu trả lời của tôi khiến họ ch:ế:t đứng.
Ánh chiều tà cuối thu rọi qua tấm kính cửa sổ, nhuộm căn phòng khách rộng lớn bằng một màu vàng nhợt nhạt, lạnh lẽo. Bà Bích, mẹ chồng tôi, ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế bọc da chạm trổ, dáng vẻ uy nghiêm như một vị nữ hoàng đang phán quyết. Đối diện bà là tôi, Hạ, và hai người chị chồng, Thảo và Mai. Trên bàn trà, không phải trà nóng hay bánh ngọt, mà là sấp giấy tờ nhà đất có đóng dấu đỏ chót, nặng trịch như một tảng đá đè lên lồng ngực tôi.
“Giấy tờ đã xong xuôi cả,” bà Bích đặt bút xuống, tiếng cạch khô khốc. “Mảnh đất 1000m^2 ở mặt tiền, giá trị thị trường 10 tỷ đồng, chính thức chia đôi cho Thảo và Mai. Các con lo liệu mà phát triển sự nghiệp.”
Thảo, chị cả, đẩy gọng kính, cười khẩy một tiếng. “10 tỷ, coi như cũng tạm đủ để Thảo mở rộng chuỗi cửa hàng. Cảm ơn mẹ.” Mai, cô út, không nói gì, chỉ liếc nhìn tôi bằng ánh mắt vừa thương hại, vừa đắc thắng, rồi khẽ nắm chặt sấp giấy tờ.
Tôi ngồi đó, hai tay đan vào nhau trên đùi, cố giữ cho hơi thở mình không r:un r:ẩy. Hùng, chồng tôi, đã mất cách đây chưa đầy ba tháng. Bàn thờ anh vẫn nghi ngút khói hương trong một góc nhà. Căn nhà này giờ chỉ còn là một nhà trọ lạnh lẽo đối với mẹ con tôi.
“Mẹ… còn phần của mẹ con con?” Tôi cất tiếng, giọng bình thản đến mức chính tôi cũng bất ngờ. Không hề có sự van xin hay nước mắt. Chỉ là một câu hỏi đầy đủ lễ nghĩa, dù tôi đã biết rõ câu trả lời.
Bà Bích nhấp một ngụm trà, động tác chậm rãi, thâm ý. Bà nhìn thẳng vào mắt tôi, đôi mắt s:ắc lạnh không hề chứa đựng một tia cảm xúc nào của một người bà, người mẹ. “Phần? Hạ à, con hỏi lạ. Mảnh đất này là tài sản riêng của mẹ và bố con để lại. Hùng đã mất, nó không còn là ‘con trai’ của mẹ nữa trong chuyện thừa kế theo luật,” bà khẽ nhấn mạnh từ luật, rồi nụ cười mỉ:a m:ai xuất hiện trên khóe môi.
Thảo hùa theo, giọng đầy ch:âm bi:ế:m: “Đúng rồi em dâu. Em nghĩ sao mà đòi chia chác? 1000m^2 đó là công sức giữ gìn của mẹ. Em là gì? Em là vợ Hùng, nhưng Hùng ch:ế:t rồi, em cũng chỉ là ‘dâu’. Mà dâu thì tính là người ngoài thôi.”
Mai im lặng từ nãy giờ, bỗng chen vào một câu nhẹ nhàng nhưng t:à:n nh:ẫ:n: “Chị Hạ, chị đã có bảo hiểm nhân thọ của anh Hùng rồi. Số tiền đó đủ cho mẹ con chị sống thoải mái. Đừng quá tham lam.”
Tôi nhếch mép, nhìn thẳng vào ba khuôn mặt đang hả hê trước mặt. Tâm can tôi lúc này không còn là sự đau khổ của người vợ mất chồng, mà là cơn gi:ận d:ữ lạnh lẽo của một con thú bị dồn vào đường cùng.
“Đúng, tôi không tham lam,” tôi đáp, giọng điềm tĩnh đến đ:áng s:ợ. “10 tỷ, tôi không thiếu, mà Hùng cũng không thiếu, chúng tôi còn rất nhiều thứ khác. Nhưng tôi hỏi là vì lẽ phải. Và vì tôi muốn nghe chính miệng mẹ nói ra.”
Bà Bích vặn lại, ném câu nói định mệnh vào tôi như một mũi tên tẩm đ:ộ:c: “Dâu là người dưng, con gái mới là người nhà. Con gái là dòng m:á:u. Dâu chỉ là người ngoài, hết thời hạn thì tự khắc phải trả lại ‘vật sở hữu’ của người ta.”
Câu nói đó, như một đòn chí mạng, đã x:é to:ạc mọi hy vọng mong manh cuối cùng trong tôi về tình thân. Tôi ngẩng cao đầu, hít một hơi sâu, nén tất cả sự tổn thương và uất hận xuống tận cùng đáy lòng. Tôi không khóc. Tôi không cãi. Vì tôi biết, lời cãi vã lúc này chỉ là sự yếu đuối.
…Tôi đứng dậy, cúi chào bà Bích và hai chị chồng rất lễ phép, rồi bế con rời khỏi căn nhà từng gọi là “nhà chồng”. Từ hôm đó, tôi cắt đứt mọi liên hệ. Không than vãn, không trách móc, không nhờ vả. Im lặng đến mức họ tin rằng tôi đã “biết thân biết phận”.
Ba tháng sau, bà Bích đột quỵ, phải nhập viện cấp cứu ở Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tại Hà Nội.
Chiều hôm ấy, điện thoại tôi rung liên tục.
Cuộc gọi từ Thảo.
Cuộc gọi từ Mai.
Cuộc gọi từ số lạ.
Hơn 50 cuộc gọi nhỡ trong vòng chưa đầy hai tiếng.
Tin nhắn dồn dập:
“Hạ ơi, mẹ nguy kịch rồi, về ngay đi em.”
“Chị xin em, có gì từ từ nói, giờ mẹ cần người thân.”
“Bác sĩ yêu cầu người nhà ký giấy phẫu thuật gấp.”
Tôi đọc hết.
Rồi tắt màn hình.
Đến tối, tôi mới nhấc máy, nhắn lại đúng một câu:
“Dâu là người dưng. Người dưng không có tư cách ký thay gia đình.”
Bên kia im bặt.
Mười phút sau, Thảo gọi lại, giọng đã hoảng loạn:
– Em làm ơn đừng chấp nhặt lúc này! Mẹ đang nguy kịch, bác sĩ nói phải có người ký cam kết mổ… Em là người ở gần nhất!
Tôi bình thản đáp:
– Em không chấp nhặt. Em chỉ nhắc lại lời mẹ đã nói trước mặt mọi người.
– Khi còn khỏe, mẹ bảo em là người dưng.
– Vậy lúc nguy kịch, xin lỗi… người dưng không dám nhận trách nhiệm.
Mai bật khóc trong điện thoại:
– Chị Hạ… tụi em sai rồi… chị quay lại đi…
Tôi khẽ cười, giọng không còn oán hận, chỉ còn lạnh:
– Sai không phải vì chia đất.
– Sai là vì các người đã chọn phủi sạch quan hệ lúc tôi yếu thế nhất.
– Bây giờ, xin đừng dùng hai chữ “gia đình” để trói buộc tôi.
Tôi tắt máy.
Cuối cùng, hai chị em phải gọi cho người chú ruột từ quê lên ký giấy. Ca mổ thành công, bà Bích qua cơn nguy kịch.
Vài ngày sau, Thảo tìm đến phòng trọ của tôi, đứng dưới mưa rất lâu. Tôi không mời vào. Chị ta cúi đầu:
– Mẹ tỉnh rồi… bà muốn gặp em… muốn xin lỗi.
Tôi nhìn người phụ nữ từng cười khẩy khi chia đất, khẽ lắc đầu:
– Lúc mẹ nói “dâu là người dưng”, em đã coi như mình hết duyên với nhà này.
– Em không oán, cũng không hận.
– Chỉ là… người dưng thì nên giữ đúng khoảng cách của người dưng.
Nói xong, tôi khép cửa.
Sau này, tôi nghe nói bà Bích nhiều lần nhắc đến cháu nội, muốn gặp con tôi. Nhưng tôi không ngăn cản con nhớ ông bà, chỉ không đưa con quay lại. Tôi dạy con một điều rất đơn giản:
“Con có thể hiếu thảo, nhưng đừng bao giờ cho phép ai chối bỏ con khi họ còn khỏe – rồi đến lúc yếu mới gọi con quay về làm người nhà.”
Có những câu nói tưởng chỉ để hả dạ nhất thời,
nhưng lại là lưỡi dao cắt đứt cả một mối quan hệ suốt đời.
