Dưới ánh trăng mờ nhạt treo lơ lửng trên cành cây khô, chiếc cổng sau cũ kỹ lại mở ra, kẽo kẹt như tiếng thở dài mệt mỏi. Tôi, với cái bụng nhấp nhô của tháng thứ ba thai kỳ, bước chân qua khe cửa hẹp, cảm giác lạnh lẽo từ bờ tường rêu phong thấm vào tận xương cốt.
“Mày lại lề mề. Tưởng cái bụng đó là cái lý do để chậm chạp à? Bầu là bầu con nhà người ta, chứ đây là phúc nhà mình, không được làm hỏng việc,” tiếng bà mẹ chồng oang oang từ trong nhà vọng ra, mang theo cái âm hưởng sắc lạnh quen thuộc.
Tôi cúi đầu, vâng một tiếng lí nhí. Tủi nhục như một lớp áo choàng nặng trĩu quấn chặt lấy tôi, từng bước chân vào nhà đều là một sự giày vò. “Con biết rồi, thưa mẹ.”
Bà khịt mũi, liếc nhìn tôi từ đầu đến chân với ánh mắt khinh miệt. “Biết thì làm ơn giữ cái nết ăn nết ở cho phải phép. Đã không có cái danh chính ngôn thuận từ đầu, thì đừng có mơ mộng được đường hoàng như con dâu nhà người ta. Cổng sau là phận của mày, nhớ cho kỹ.”
Chồng tôi, anh Minh, đứng đó, nhìn tôi bằng ánh mắt bất lực pha lẫn chút hổ thẹn, nhưng rồi anh lại quay đi, tránh né sự đối mặt. Sự im lặng của anh còn đau đớn hơn bất kỳ lời mắng nhiếc nào.
“Cô ta nói đúng đấy, chị dâu à,” giọng nói lảnh lót, mỉa mai của em chồng, Hạnh, vang lên. Cô ta đang sơn móng tay, ngón tay thon thả phe phẩy. “Chị nghĩ mình là ai? Từ đâu đến? Chị nên biết ơn vì cái bụng đó, nếu không, chị còn chẳng có cơ hội đứng ở cái xó bếp này. Người ta bảo ‘ngưu tầm ngưu, mã tầm mã,’ chị nhỉ?”
Tôi siết chặt bàn tay, móng tay hằn sâu vào da thịt. Cảm xúc uất nghẹn dâng lên cuống họng, nhưng tôi nuốt xuống, chỉ dám đáp lại bằng một giọng thật bình tĩnh: “Em nói đúng, tôi biết phận. Việc nhà tôi sẽ làm chu đáo, mẹ yên tâm.”
Mẹ chồng cười khẩy: “Phải biết thế. Thôi đi lo cái bữa tối đi. Đừng để nó dở tệ như cái cách mày vào nhà này.”
Cánh cửa bếp lạnh lẽo như thể đóng sầm lại mọi hy vọng. Tôi đứng đó, cảm giác cô đơn bủa vây, nước mắt chực trào nhưng tôi cố nén lại. “Không được khóc. Vì con,” tôi tự nhủ thầm, nhìn xuống cái bụng đã bắt đầu lớn dần, nơi có sinh linh bé bỏng là động lực duy nhất để tôi chịu đựng tất cả.
Thời gian trôi qua, con trai tôi ra đời trong niềm vui lặng lẽ của tôi và sự hờ hững của mẹ chồng. Bà vẫn lạnh nhạt, nhưng ít nhất, tôi đã có một “tấm khiên” bảo vệ mình. Cuộc sống vẫn tiếp diễn với những lời cằn nhằn, những cái liếc mắt khinh miệt, và cánh cổng sau vẫn là lối đi duy nhất của tôi.
Rồi một ngày, định mệnh gõ cửa với một cú sốc không ai ngờ tới.
Khoảng một năm sau khi con trai tôi chào đời, một buổi sáng, tiếng xe ô tô dừng lại trước cổng chính vang lên rộn rã, khác hẳn sự im ắng thường ngày. Mẹ chồng tôi mừng rỡ chạy ra, cứ ngỡ là khách quý.
Nhưng người bước xuống xe không ai khác chính là Hạnh, em chồng tôi. Cô ta, trong chiếc váy rộng thùng thình, cố gắng che đi cái bụng đã lộ rõ ràng. Tôi đứng nép trong bếp, dõi theo.
“Mẹ! Con về rồi!” Hạnh chạy ào vào, ôm chầm lấy mẹ chồng.
Mẹ chồng tôi tròn mắt kinh ngạc, rồi nét mặt bà giãn ra thành nụ cười rạng rỡ, nhưng xen lẫn chút lo lắng: “Trời đất, cái con bé này! Sao lại về đột ngột thế? Mà… cái bụng này là sao?” Bà vội vàng đưa mắt nhìn xung quanh.
“Con có bầu rồi mẹ ơi! Ba tháng rồi!” Hạnh thản nhiên nói, giọng đầy vẻ tự hào.
Mẹ chồng tôi bối rối nhưng mừng rỡ, vội kéo Hạnh vào nhà, không quên liếc nhìn tôi đang đứng im lặng trong góc. Bà rỉ tai Hạnh: “Tốt, tốt quá! Nhưng sao không thấy bên nhà trai đưa về? Con bé này, sao lại không nói với mẹ sớm!”
“Thì con muốn tạo bất ngờ cho mẹ,” Hạnh đáp tỉnh bơ, rồi cô ta dừng lại, hít một hơi thật sâu, nét mặt cô ta bỗng trở nên rạng rỡ, khác hẳn vẻ mỉa mai ngày nào. “Và con sẽ vào bằng cổng chính, mẹ nhé!”
“Đương nhiên rồi, con gái mẹ có thai, đường hoàng như thế, phải vào cổng chính!” Mẹ chồng tôi cười xòa, nhưng ánh mắt lại lo lắng liếc về phía cổng sau cũ kỹ, nơi tôi vẫn thường bước vào.
Vài ngày sau, gia đình mẹ chồng tôi tổ chức buổi gặp mặt với nhà thông gia tương lai. Không khí ban đầu có vẻ vui vẻ, nhưng tôi cảm nhận được sự căng thẳng đang âm ỉ. Tôi pha trà, đặt lên bàn, rồi lui về phía sau lắng nghe.
Cha của chàng rể tương lai, ông Quyết, một người đàn ông trung niên với vẻ ngoài nghiêm nghị, đặt tách trà xuống. Sự im lặng nặng nề bao trùm căn phòng.
“Thưa ông bà,” ông Quyết cất tiếng, giọng nói dứt khoát, “Chúng tôi đến đây hôm nay không phải để bàn chuyện cưới xin.”
Mẹ chồng tôi sững sờ: “Ông Quyết nói gì lạ vậy? Hai đứa đã có với nhau… đã có thai rồi cơ mà?”
“Chính vì có thai, nên chúng tôi mới phải có thái độ rõ ràng,” mẹ của chàng rể xen vào, giọng bà lạnh lùng, không hề che giấu sự khó chịu.
“Cháu Hạnh nhà bà… thú thật, tiếng tăm không được tốt đẹp cho lắm. Việc mang thai này, chúng tôi không thể chấp nhận làm đám cưới vội vàng được.”
Mẹ chồng tôi tái mặt: “Chị nói thế là có ý gì? Con gái tôi đoan trang, hiền thục! Chuyện bầu bí là chuyện lỡ làng, nhưng là phúc của hai bên gia đình!”
Ông Quyết lắc đầu: “Phúc? Cháu Hạnh có rất nhiều mối quan hệ phức tạp. Để bảo vệ danh dự gia đình, và quan trọng hơn, để đảm bảo đứa bé là cháu đích tôn của chúng tôi, chúng tôi có một yêu cầu.” Ông dừng lại, ánh mắt sắc lạnh nhìn thẳng vào mẹ chồng tôi.
“Yêu cầu gì?” Giọng mẹ chồng tôi run rẩy, bà đang cảm thấy một sự sỉ nhục to lớn đang đè nặng lên mình.
“Đứa bé phải được sinh ra, và chúng tôi sẽ tiến hành xét nghiệm ADN,” ông Quyết nói. “Nếu đó là cháu ruột của chúng tôi, sau khi sinh, chúng tôi sẽ tổ chức đám cưới. Còn nếu không… thì mọi chuyện sẽ kết thúc ở đây.”
Cả căn phòng như nổ tung. Mẹ chồng tôi đứng bật dậy, mặt bà trắng bệch, đôi mắt trợn ngược vì kinh hoàng và tức giận. “Cái gì? Thật là vô lý! Các người đang sỉ nhục con gái tôi!”
“Đó là điều kiện duy nhất,” mẹ chàng rể nói một cách dứt khoát. “Và nếu đám cưới có diễn ra, nó sẽ chỉ là một buổi lễ nhỏ gọn, kín đáo, trong phạm vi họ hàng thân thiết. Danh dự gia đình chúng tôi đã bị hủy hoại vì chuyện có bầu trước cưới này. Chúng tôi không thể làm đám cưới linh đình được.”
Hạnh, đứng bên cạnh mẹ, cũng bắt đầu tái mặt, môi mím chặt vì uất ức. Cô ta không thể tin được mọi chuyện lại diễn ra theo cách này. Cái vẻ tự tin ban đầu đã biến mất, thay vào đó là sự sợ hãi và tức giận. “Mẹ, họ… họ dám…”
Mẹ chồng tôi bỗng im lặng, cảm xúc cay đắng dâng trào trong bà. Lời nói của nhà thông gia như một cái tát trời giáng vào danh dự của bà, một người luôn tự hào về gia phong. Bà đã từng đối xử với tôi như thế nào? Bắt tôi đi cổng sau, sỉ nhục tôi vì không có đám cưới đường hoàng? Và giờ đây, chính con gái ruột của bà lại phải đối diện với sự sỉ nhục còn lớn hơn thế.
“Ông bà… cứ về cho,” mẹ chồng tôi nói, giọng nói nghẹn lại, đầy vẻ nhục nhã. “Chúng tôi cần thời gian để suy nghĩ.”
Khi nhà thông gia bước ra, bà Quyết liếc nhìn tôi. Ánh mắt bà thoáng qua một chút đồng cảm, rồi nhanh chóng biến mất. Tôi hiểu, tôi đang chứng kiến một vòng lặp nghiệp chướng đang diễn ra.
Ngay sau khi cánh cửa đóng lại, mẹ chồng tôi quay sang Hạnh, ánh mắt rực lửa giận dữ, không còn vẻ yêu thương chiều chuộng ngày nào. “Mày! Mày đã làm cái trò gì hả? Tao đã bảo mày phải giữ mình! Danh dự tao! Danh dự cái nhà này! Mày nghe thấy chưa? Xét nghiệm ADN!”
Hạnh bật khóc nức nở: “Con… con không biết. Con chỉ yêu anh ấy! Con không ngờ họ lại làm thế!”
“Không biết? Mày làm gì mà người ta lại nghi ngờ mày đến mức đó? Tao đã nuôi dạy mày thế nào mà mày lại để người ta khinh thường đến mức này?” Mẹ chồng tôi gào lên, sự tuyệt vọng và uất hận khiến bà không thể kiềm chế.
Tôi đứng đó, lặng lẽ nhìn. Cảm giác trong tôi không phải là hả hê, mà là một nỗi buồn sâu sắc cho tất cả. Tôi nhớ lại những ngày tháng lủi thủi đi cổng sau, những lời mỉa mai châm biếm, và lòng tôi chợt nhẹ nhõm một cách kỳ lạ. Đó không phải là sự trả thù, mà là sự công bằng nghiệt ngã của cuộc đời.
Anh Minh bước đến bên tôi, nắm lấy tay tôi. “Em…” anh thì thầm, ánh mắt anh đầy sự hối lỗi. “Anh xin lỗi. Anh đã quá hèn nhát.”
Tôi khẽ lắc đầu, nụ cười nhẹ nhàng nở trên môi. “Không sao, anh. Em đã quen rồi.”
Mẹ chồng tôi, sau cơn giận dữ, bỗng gục xuống ghế, toàn thân bà run rẩy. Bà nhìn thấy tôi, người đang đứng bên cạnh chồng mình, với đứa cháu nội đang chơi đùa dưới sàn nhà. Bà thấy sự yên bình và tĩnh lặng trong ánh mắt tôi, một sự tĩnh lặng mà bà chưa bao giờ có được.
“Con dâu… mày… mày có thể đi vào bằng cổng chính, bất cứ lúc nào mày muốn,” bà thốt lên, giọng nói khản đặc, như thể vừa trải qua một cơn bạo bệnh. Sự kiêu căng đã tan vỡ, thay vào đó là sự bất lực và hối hận muộn màng.
Tôi nhìn thẳng vào mẹ chồng tôi, không oán giận, nhưng cũng không hẳn là tha thứ. Sâu thẳm trong tôi, một vết thương đang lành lại. “Thưa mẹ, cánh cổng nào cũng được. Miễn là con được ở bên con trai con, và chồng con.”
Từ giây phút đó, mọi thứ dần thay đổi. Hạnh phải đối mặt với thực tế cay đắng của sự nghi ngờ, của những điều kiện hà khắc từ nhà chồng. Cô ta không còn sự kiêu ngạo, chỉ còn lại sự lo lắng và sợ hãi.
Mẹ chồng tôi không còn gay gắt, bà bắt đầu dành sự quan tâm nhiều hơn cho cháu nội. Bà cũng bắt đầu đối xử với tôi bằng sự tôn trọng, dù có phần vụng về, gượng gạo. Bà hiểu rằng, cái danh dự bà luôn cố giữ gìn không nằm ở cánh cổng hay một tờ giấy đăng ký kết hôn vội vàng, mà ở tình yêu thương và sự chân thành trong gia đình.
Sự kiện của Hạnh đã làm lộ ra những vết nứt sâu trong cách đối xử của bà, khiến bà phải nhìn lại chính mình. “Quả báo” không phải là sự trừng phạt, mà là sự thức tỉnh đau đớn nhất.
Sau cùng, Hạnh đã hạ sinh một bé gái khỏe mạnh. Kết quả xét nghiệm ADN xác nhận đứa bé là con của chàng rể tương lai. Dù vậy, đám cưới vẫn diễn ra trong phạm vi nhỏ, không phô trương như mẹ chồng tôi từng mơ ước. Hạnh chấp nhận điều đó, cô hiểu rằng mình đã phải trả giá cho những tháng ngày lêu lổng.
Một buổi chiều, tôi đang bế con trai chơi ở sân trước. Mẹ chồng tôi bước ra, nhìn tôi, rồi nhìn đứa cháu nội đang cười toe toét. Bà khẽ nói: “Con dâu… Mẹ xin lỗi.”
Lời xin lỗi đó, dù muộn màng, đã giải phóng tôi khỏi gánh nặng tủi nhục bấy lâu. Tôi nhìn bà, nước mắt lăn dài vì nhẹ nhõm.
“Con không trách mẹ đâu,” tôi nói, giọng bình thản. “Mọi chuyện đã qua rồi.”
Và kể từ ngày đó, cánh cổng sau nhà đã được khóa lại. Tôi, vợ của Minh, mẹ của con trai tôi, đã bước vào nhà bằng cánh cổng chính, đường hoàng và tự tin. Gia đình tôi đã tìm thấy sự bình yên thực sự, không phải qua những lời mỉa mai, mà qua sự thấu hiểu và lòng bao dung. Hạnh, sau tất cả, cũng đã học được bài học về giá trị của sự chân thành. Mọi xung đột đã lắng xuống, nhường chỗ cho một khởi đầu mới, một kết thúc có hậu cho tất cả những con người đã từng sai lầm trong cái gia đình đầy sóng gió này. Tôi biết ơn những tháng ngày đi cổng sau, vì nó đã tôi luyện tôi thành một người mạnh mẽ, và giúp mẹ chồng tôi nhìn rõ được đâu là điều quan trọng nhất trong cuộc đời.
